Aktualności

Centrum Badań Przekładoznawczych i Ośrodek Badań nad Kulturami Pamięci Wydziału Polonistyki UJ  zapraszają na pierwszy wykład w ramach cyklu PRZEKŁAD W NOWYCH KONTEKSTACH w czwartek, 15 listopada 2018, godz. 17.00 Aula im. Jana Błońskiego, ul. Grodzka 64.

 Prof. Désirée Schyns (Uniwersytet w Gandawie): TRANSLATION AND CULTURAL MEMORY

moderuje dr Maria Kobielska

Francophone memory of the traumatic World War 2 experience are transmitted both by means of factual testimony and fictional work. In the talk I will have a closer look on two examples: Sarah Kofman’s autobiographical writing and Patric Modiano’s fiction in order to show how these media of cultural memory are translated into Dutch and English and Dutch and German respectively, and how the translations represent, perform and negotiate memories. What is the importance of particular translation strategies, of paratextual framing, of different horizons of expectation and reception for the transmission of cultural reminiscence?

Désirée Schyns is professor of Translation and Translation Studies at Ghent University in Belgium. She has published on testimony and memory in literature, film and graphic novel. She is the author of La mémoire littéraire de la guerre d’Algérie dans la fiction algérienne francophone (2012) and co- editor of Translation in Exile (Special issue Cadernos de tradução, 2018),Reflections on poetry and translation, the poet Cees Nooteboom in translation (2018) and Translating the multilingual text (special issue Filter, tijdschrift over vertalen). She is also a translator of literature: her most recent translation is Marcel Proust’s A l’ombre des jeunes filles en fleurs into Dutch.

CYKL WYKŁADÓW PRZEKŁAD W NOWYCH KONTEKSTACH

Od początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku w przekładoznawstwie coraz więcej miejsca zajmują badania nad tłumaczeniem kultur w kontekście różnych obszarów ludzkiej egzystencji i sposobów jej ekspresji, wychodzące daleko poza zagadnienia języków i tekstów. Poszerzenie pola badań nad przekładem nie tylko przyniosło ogromną zmianę metodologiczną w samej dyscyplinie, ale także ujawniło potencjał przekładoznawstwa jako metodologii studiów nad kulturą i nowej humanistyki. Szeroko definiowany przekład – rozumiany nie tylko jako działanie pośredniczące, lecz również aktywność twórcza i poznawcza – jest wszechobecny w kulturze i współtworzy niemal wszystkie jej wymiary. Dostrzeżenie tradycyjnie skazanej na niewidzialność praktyki przekładowej oraz jej podmiotów – tłumaczy – pozwala rzucić światło na nowe wymiary rzeczywistości humanistycznej i skomplikować jej często nazbyt gładką strukturę.

Równocześnie przekład jako praktyka kulturowa wydaje się znakomitym przykładem proponowanego przez nową humanistykę modelu poznawczego, który Ryszard Nycz (2017) nazywa sondowaniem. Polegałby on na porzuceniu założeń o bezcielesności, bezosobowości, statyczności, zewnętrzności i neutralności badacza na rzecz modelu opartego na poznaniu ucieleśnionym, spersonalizowanym, działającym z perspektywy wewnętrznej i zaangażowanej. Przekład to wszak aktywne uczestnictwo w kulturze, wymagające usytuowania podmiotu wewnątrz procesu. Jest pracą z konkretnymi przypadkami, w której tekst staje się laboratorium twórczym, niepozbawioną elementu interwencji, wyświetlającą niedostrzegane dotąd cechy rzeczywistości. Badanie przekładu staje się w tej optyce badaniem dziania się kultury.

„Przekład w nowych kontekstach” to cykl wykładów i dyskusji, w trakcie których chcemy zastanowić się nad działaniem sondującym przekładu w różnych obszarach humanistyki oraz przyjrzeć się pracy przekładoznawstwa, wykraczającego poza obszar uznawany tradycyjnie za jego główną domenę. Zaproszeni goście – uczeni pracujący w przestrzeniach inter- i transdycyplinarnych – zaprezentują badania dotyczące kwestii tak różnych jak tłumaczenie pamięci, przekład w kontekście konfliktu zbrojnego czy wcielenia angielszczyzny w przestrzeni postkolonialnej. Zapraszamy do uczestnictwa w wykładach i udziału w dyskusjach. ​