Biogram

Jakub Kornhauser – poeta, eseista, tłumacz, redaktor, krytyk literacki i literaturoznawca, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Jagiellońskiego, doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa.

Pracuje jako adiunkt w Instytucie Filologii Romańskiej UJ oraz w Ośrodku Badań nad Awangardą przy Wydziale Polonistyki UJ, którego jest współzałożycielem. Współpracuje z Centrum Badań Przekładoznawczych UJ (warsztat przekładu literatury eksperymentalnej; indywidualne projekty przekładowe) i Instytutem Filologii Polskiej UAM (Creative Writing Lab). Zajmuje się między innymi teorią i historią XX-wiecznych ruchów awangardowych, literaturą eksperymentalną, poezją współczesną, kulturą Europy Środkowej i krajów romańskich.

Autor czterech monografii naukowych: Całkowita rewolucja. Status przedmiotów w poezji surrealizmu (Wydawnictwo UJ, Kraków 2015), Awangarda. Strajki, zakłócenia, deformacje (Wydawnictwo UJ, Kraków 2017), Preteksty, posłowia. Małe kanony literatury światowej (TAiWPN Universitas, Kraków 2019) oraz Niebezpieczne krajobrazy. Surrealizm i po surrealizmie (Wydawnictwo UJ, Kraków 2022). Redaktor i współredaktor ponad dwudziestu monografii naukowych poświęconych awangardzie, literaturze eksperymentalnej, kulturze Francji, krajów Europy Środkowej, współczesnej literaturze polskiej, a także ekopoetyce, geopoetyce i kinematografii europejskiej. Autor ośmiu książek poetyckich (za Drożdżownię, WBPiCAK, Poznań 2015, wyróżniony Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej i nominacją do nagrody Orfeusz; za Dziewięć dni w ścianie, WBPiCAK, Poznań 2019, nominowany do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej) oraz trzech eseistycznych (za Premie górskiej najwyższej kategorii, Książkowe Klimaty, Wrocław 2020, wyróżniony Nagrodą Znaczenia i nominacją do Nagrody Literackiej Gdynia za esej). Laureat Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO 2021 oraz 2023.

Tłumacz z języków francuskiego, rumuńskiego i serbskiego, sporadycznie angielskiego, niemieckiego, ukraińskiego [pełna lista przekładów poniżej]. Za przekład tomu poezji Dumitru Crudu Fałszywy Dymitr (z J. Kornaś-Warwas, Instytut Kultury Miejskiej, Gdańsk 2018) nominowany do nagrody Europejski Poeta Wolności, za przekład tomu wierszy Miroljuba Todorovicia Świnia jest najlepszym pływakiem (z K. Siewior, Biuro Literackie, Stronie Śląskie 2020) nominowany do Nagrody Literackiej Gdynia. Redaktor bądź współredaktor przekładowych numerów „Nowej Dekady Krakowskiej” (2015 – Francja, 2016 – Belgia, 2017 – Katalonia oraz dadaizm, 2018 – Norwegia oraz Europa Środkowa, 2019 – Rumunia), redaktor i komentator twórczości przekładowej (m.in. na łamach „Literatury na Świecie”), autor posłowi i wstępów do książek przekładowych. Organizator i uczestnik festiwali przekładowych (Odnalezione w Tłumaczeniu, Europejski Poeta Wolności), edycji festiwali poświęconych przekładowi (m.in. Festiwal Błońskiego), warsztatów i seminariów przekładowych (w zakresie literatury francuskiej, rumuńskiej i eksperymentalnej). Stały współpracownik Festiwalu Conrada, Festiwalu Miłosza, Silesiusa, Gór Literatury i wielu innych.

Współpracuje z Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK w Krakowie, Małopolskim Instytutem Kultury, Krakowskim Biurem Festiwalowym i Międzynarodowym Centrum Kultury (członek Rady Programowej w kadencji 2023-2025). W ramach działalności portalu Małopolska To Go wytycza i opisuje trasy rowerowe oraz spacerowe po Małopolsce. Zastępca redaktora naczelnego czasopisma naukowego „Romanica Cracoviensia”^. ”W latach 2015–2016 był członkiem zespołu redakcyjnego „Literatury na Świecie”. W 2015 oraz od 2017 roku redaktor „Nowej Dekady Krakowskiej”. Członek zarządu Krakowskiej Fundacji Literatury. W Wydawnictwie Uniwersytetu Jagiellońskiego współprowadzi od 2014 roku serię „awangarda/rewizje”, a od 2024 serię „Heterotopie”. Pomysłodawca i redaktor prowadzący serii wydawniczych: „Rumunia Dzisiaj” w TAiWPN Universitas, „wunderkamera” w Instytucie Mikołowskim i „Najnowsze Literatury Romańskie” (scriptum). Edytor dzieł zebranych Juliana Kornhausera (WBPiCAK, Poznań, dotychczas 5 tomów). Stały współpracownik m.in. „Miesięcznika Znak” i „Magazynu Wizje”. W „Gazecie Wyborczej – Magazynie Krakowskim” w latach 2016-2018 publikował cykl szkiców „Granice miasta” o tematyce rowerowo-krajoznawczej, a w „Czasie Kultury” (lata 2021-2022) cykl felietonów „Komunikacja zastępcza” poświęconych mikropodróżowaniu.

Autor i redaktor antologii, m.in. Miron Białoszewski, „Sen biją!”. Zaskok na uwięzi. Wiersze (TAiWPN Universitas, Kraków 2022), Równo z prawej. Antologia polskiego poematu prozą (WBPiCAK, Poznań 2022), Żeby ten wiersz był pudełkiem zapałek. Obiektywizm w polskiej poezji (WBPiCAK, Poznań 2023), Pośrodku dzikiego boiska. Antologia wierszy poetek i poetów Złotego Środka 2005–2024 (Kutnowski Dom Kultury, Kutno 2024), Nie uciekniesz stąd. Poetycka mapa Polski (WBPiCAK, Poznań 2025).

W latach 2016-2025 członek jury Konkursu Młodej Poezji w ramach Festiwalu Miłosza (Kraków), w latach 2017-2024 członek jury Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. Artura Fryza w ramach festiwalu „Złoty Środek Poezji” (Kutno), od 2024 zasiada w kapitule Nagrody Literackiej Gdynia.

Należy do Unii Literackiej.