Zapraszamy do lektury Dramatów zebranych Maxa Frischa wydanych w dwóch tomach, które pod redakcją Macieja Ganczara ukazały się nakładem oficyny wydawniczej ADiT pod patronatem Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. Dramaty zebrane Maxa Frischa to pierwsze polskie wydanie wszystkich sztuk tego autora w zupełnie nowych przekładach, które – operując współczesnym językiem – uwydatniają ponadczasowość poruszanej przez autora tematyki.
Całość jest starannie przygotowana, poddana wnikliwej redakcji, opatrzona wstępem dra Macieja Ganczara i posłowiem dr Moniki Wąsik. Mamy nadzieję, że owoce pracy znakomitych tłumaczy z naszego Stowarzyszenia: Ryszarda Turczyna, Sławy Lisieckiej oraz jej podopiecznych studentek, Jarosława Kaduczaka, Macieja Ganczara, Karoliny Bikont – pozwolą odkryć teatrom i czytelnikom uniwersalność i aktualność dorobku scenicznego tego wybitnego pisarza.
„Pisarz wyznaje teorię powtarzalności zdarzeń, w których kręgu ludzkość utkwiła. Na tę, uniemożliwiającą jakąkolwiek radykalną metamorfozę, nierozerwalną obręcz, od wieków składają się skostniałe w swej niezmienności archetypy, których nie da się naprawić.” – pisze we wstępie Maciej Ganczar.
Tom I
- Santa Cruz
- A oni znowu śpiewają
- Mur Chiński
- Kiedy wojna się skończyła
- Hrabia Öderland
- Ripp van Winkle
Tom II
- Don Juan czyli miłość do geometrii
- Biedermann i podpalacze z epilogiem
- Strategie małżeńskie
- Andora
- Gra w życie
- Tryptyk
Twórczość dramatyczna Frischa jest wyrazem poszukiwań tożsamości bohatera, pragnącego za wszelką cenę wyrwać się ze swojej dotychczasowej mieszczańskiej egzystencji, z pułapki stworzonej przez własny mit, z narzuconej tożsamości czy roli, i podążyć za marzeniami, oddać się pasji tworzenia lub podróżowania. W swoich sztukach Frisch wielokrotnie stawia pytanie, czy jest możliwa ucieczka od tożsamości i przeznaczenia, zdeterminowanych osobowością, wspomnieniami i inteligencją człowieka. Zajmuje się relacjami między ludźmi, przemijaniem, starością i śmiercią, nie tylko tą ostateczną, ale także tą doświadczaną jeszcze za życia. Frisch porusza w dramatach również niezwykle aktualne problemy, takie jak stygmatyzacja inności, przyczyny terroryzmu czy źródła anarchii, udowadniając, że historia rządzi się powtarzalnością zdarzeń, jak mechanizm zegarowy (co znajduje nawet odniesienie dosłowne w kilku sztukach), a to, co w latach czterdziestych czy pięćdziesiątych ubiegłego wieku mogło być tylko podszytymi lękiem przewidywaniami, dzisiaj dzieje się na naszych oczach w globalnym wymiarze. Wojna, podziały rasowe i klasowe, wykluczenia społeczne czy wreszcie biurokratyzacja życia, obecne w sztukach Frischa, wydają się niepokojąco współczesne i boleśnie znajome. Wnikliwe studium władzy, przemocy politycznej i społecznej, antagonizmów na tle fanatyzmu narodowego i religijnego, a także przeczucia katastroficznych zjawisk anarchizacji systemów państwowych i ich degeneracji, świadczą o nieprzemijającym geniuszu autora.