Agnieszka Matkowska Członkini zwyczajna Pokaż dane kontaktowe
Języki źródłowe
angielski, buriacki, polski, rosyjskiJęzyki docelowe
polski, angielskiSpecjalizacje
dramat, dziennik, wspomnienia, esej, historia, historia sztuki, humanistyka, komiks, literatura dziecięca i młodzieżowa, literatura faktu, literatura naukowa, literatura popularnonaukowa, literatura fachowa, literatura piękna, nauki społeczne, poezja, proza, przekład audiowizualny, publicystyka, scenariusz: scenariusz, teksty naukoweBiogram
Tłumaczka literatury anglojęzycznej i rosyjskojęzycznej, literaturoznawczyni i lingwistka, komparatystka, badaczka kultur mongolskich.
Przygodę z tłumaczeniem zaczęła przypadkiem jesienią 2004 roku od wypatrzonej w bibliotece UCL-u niewielkiej książeczki George’a Steinera (polskie wydanie: Czym jest komparatystyka literacka?, 2005, 2012, 2022). Podobnie było z usłyszaną nad Bajkałem buriacką legendą o Angarze (polskie wydanie: 2017). Od tamtej pory na język polski przełożyła kilkadziesiąt tekstów autorstwa m.in. George’a Steinera, Pameli Robertston, Andrija Kurkowa, Joego Sacco i Maggie Haberman.
Absolwentka polonistyki, etnolingwistyki, podyplomowych studiów dla tłumaczy (język rosyjski) oraz studiów doktoranckich z zakresu literaturoznawstwa mongolskiego (UAM). Stypendystka Dartington College of Arts na kierunku Performance Writing, University of Missouri i dwukrotna stypendystka Wschodnio-Syberyjskiego Uniwersytetu Technologicznego w Ułan-Ude. Laureatka stypendium Ministra Edukacji i Nauki RP oraz stypendystka licznych fundacji.
Uprawia tłumaczeniowy płodozmian, miesza gatunki i języki. Pracuje również jako tłumaczka audiowizualna i konferencyjna (jako jedna z pierwszych osób w Polsce współpracę z Netfliksem zaczęła już w 2016 roku). Autorka angielskich napisów do wielu filmów artystycznych i video artu.
Oprócz przekładu zajmuje się badaniami nad buriacką tradycją ustną oraz popularyzacją kultury buriackiej oraz pośrednio mongolskiej. Prowadzi mikrobloga TheBuriatologist. Członkini organizacji międzynarodowych: Folklore Fellows i International Society for Studies in Oral Tradition. W latach 2011-2012 CSOT Lord Scholar na Uniwersytecie Missouri.
W internecie
Wybrane przekłady
|
Alison Espach, Zapiski o twoim zniknięciu. Przełożyła Agnieszka Matkowska. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2026. https://wyborcza.pl/7,75517,32828302,moglibysmy-toster-przerobic-na-tarantule-i-nikt-by-sie-nie.html https://wyborcza.pl/7,75517,32822007,ksiazki-na-lato-w-cieniu-rozkwitajacych-dziewczat.html
|
|
Taina Romanova, Iriy. Przekład z języka rosyjskiego na język angielski Agnieszka Matkowska (w:) Aurora. Nagroda Dramaturgiczna Miasta Bydgoszczy. Sztuki Finałowe 2025. Miejskie Centrum Kultury w Bydgoszczy i Teatr Polski im. Hieronima Konieczki w Bydgoszczy, Bydgoszcz 2025, s. 319-348. https://festiwalprapremier.pl/pl/finalisci-i-finalistki-finalists-2025/ |
|
Maggie Haberman, Iluzjonista. Jak Donald Trump zmienił Amerykę. Przeł. Z. Anuszkiewicz, P. Dembowski, A. Matkowska. Warszawa: Wydawnictwo Port 2025. https://krytykapolityczna.pl/swiat/iluzjonista-donald-trump-biografia/ |
|
Andrij Kurkow, Srebrna kość. Przekład z języka rosyjskiego Agnieszka Matkowska. Warszawa: Noir sur Blanc 2024. |
|
George Steiner. Czym jest komparatystyka literacka? Tłum. Agnieszka Matkowska. W: Literatura światowa i przekład. Historie i teorie nowoczesnej komparatystyki od szkoły amerykańskiej do biohumanistyki. Wybór, wstęp i opracowanie T. Bilczewski, A. Hejmej, E. Rajewska. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2022, s. 369-387. |
|
Joe Sacco, Hołd dla ziemi. Tłum. A. Matkowska. Timof Comics 2022. https://krytykapolityczna.pl/kultura/komiks-kanada-trauma-historia/
|
|
Lisa Greenwald. 11 zanim 12. Tłum. A. Matkowska. Warszawa: Wilga / GW Foksal 2019. |
|
I. Jertachanowa, O. Jertachanowa. Angara, córka Bajkała. Tłum. A. Matkowska. Poznań: Media Rodzina 2017. |
|
Pamela Robertson. Jak się robi kamp feministyczny? Tłum. Agnieszka Matkowska. W: Kamp. Antologia przekładów. Red. P. Czapliński, A. Mizerka. Kraków: Universitas 2012, 92–117. |
|
George Steiner. Czym jest komparatystyka literacka? Tłum. Agnieszka Matkowska. W: Niewspółmierność. Perspektywy nowoczesnej komparatystyki. Red. T. Bilczewski. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2010, 511–529. |
|
Napisy do kilkuset filmów fabularnych i dokumentalnych, video artu (współpraca m.in. z Netfliksem, festiwalami filmowymi, galeriami sztuki w Polsce i zagranicą), m.in.:
|
|
Kilkadziesiąt przekładów lub współprzekładów katalogów wystaw polskich i zagranicznych lub zbiorów esejów poświęconych wybranym artystom, m.in.:
*wydania dwujęzyczne: tłumaczenie PL-EN i/lub PL-EN |