Tegorocznemu 27. przeglądowi filmowemu Kino na Granicy w Cieszynie i Czeskim Cieszynie, który odbędzie się w dniach 30 kwietnia – 4 maja 2025 roku, już po raz ósmy towarzyszyć będzie program literacki – Literatura na Granicy. Celem programu Literatura na Granicy jest przybliżenie – przy okazji wielkiego święta środkowoeuropejskiego kina – również literatury Europy Środkowej. Oprócz spotkań autorskich z pisarzami i tłumaczami z Polski, Czech, Słowacji i Węgier co roku organizowane są również debaty na tematy społeczne i polityczne.
Tegoroczna edycja skoncentrowana jest na temacie „Złej pamięci”, ma podjąć dyskusję z wypieranymi przez jednostki i zbiorowości Europy Środkowej historiami, często będącymi zarazem źródłem wstydu, kompleksów czy nawet agresji. Zaproszeni goście na nowo przyjrzą się zapomnianym wydarzeniom, dokonując rozliczenia z przeszłością, i pokażą, jak historia państw środkowoeuropejskich kształtuje naszą teraźniejszość. W programie przewidziano wiele spotkań z tłumaczami, którzy przybliżą zagadnienia kształtujące naszą wspólną, środkowoeuropejską historię i tożsamość oraz pomogą polskim odbiorcom w pełnym zrozumieniu omawianych dzieł.
Gośćmi programu, którego głównym twórcą jest tłumacz Andrzej S. Jagodziński, będą m.in. Mateusz Pakuła, Kateřina Tučková, Pavol Rankov, Noémi Orvos-Tóth, Mira Marcinów, Jaroslav Rudiš, Adam Michnik, Ryszard Krynicki, Nicol Hochholczerová, Alena Mornštajnová, Krzysztof Varga i Ján Púček.
Zaplanowano również spotkania z udziałem pisarzy i ich tłumaczy, w tym: Pavola Rankova i Tomasza Grabińskiego, Petra Stančíka i Elżbiety Zimnej, Kateřiny Tučkovej i Julii Różewicz, Jaroslava Rudiša i Małgorzaty Gralińskiej, Jána Púčka i Andrzeja S. Jagodzińskiego oraz Miry Marcinów i Lucie Zakopalovej.
Szczegółowy program wydarzeń z udziałem tłumaczy:
Środa, 30.04.2025
12.00 Pasmo I – Rozmowy w samo południe
„Groza w Czechach” – Polska antologia czeskich opowieści niesamowitych
Moderator: Teresa Drozda (PL), uczestnicy: Joanna Goszczyńska (PL) – tłumaczka, slawistka, bohemistka i słowacystka oraz Andrzej S. Jagodziński (PL) – tłumacz, filolog czeski i słowacki.
16.00 Pasmo III – Debata specjalna
Debata wyszehradzka – „Co nam zostało z tych lat?” (25 lat Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego)
Moderator: René Kubášek (CZ), uczestnicy: Andrzej S. Jagodziński (PL), Zbigniew Machej (PL) – tłumacz literatury czeskiej i słowackiej, poeta i eseista, Linda Kapustová Helbichová (SK), György Varga (HU)
Czwartek, 1.05.2025
9.30 Rozmowy poranne
„W klinice świata” – z Pavlem Rankovem (SK) i Tomaszem Grabińskim(PL) – tłumaczem z języka czeskiego i słowackiego – rozmawia Teresa Drozda (PL)
Piątek, 2.05.2025
9.30 Rozmowy poranne
„Rozkosze (nie)literackie”– z Petrem Stančíkiem (CZ) i Elżbietą Zimną (PL) – tłumaczką z języka czeskiego, bohemistką i teatrolożką – rozmawia Anna Maślanka, dziennikarka, blogerka i tłumaczka z języka czeskiego (PL)
12.00 Pasmo I – Rozmowy w samo południe
„Biała Woda i białe plamy” – z Kateřiną Tučkovą (CZ) i Julią Różewicz (PL) – tłumaczką literatury czeskiej – rozmawia Andrzej S. Jagodziński (PL)
16.00 Pasmo III – cykl „Zła pamięć”
Debata non-fiction – „Blizny pamięci”
Moderatorka: Teresa Drozda (PL), uczestnicy: Jarosław Kurski (PL), Karin Lednická (CZ) – czeska pisarka i tłumaczka, Noémi Orvos-Tóth (HU), Ján Púček (SK)
Sobota, 3.05.2025
12.00 Pasmo I – Rozmowy w samo południe
Rozmowa poetycka I – „O środkach do pielęgnacji chmur i latach praktyki” – z Piotrem Sommerem (PL) – tłumaczem poezji anglosaskiej, poetą i eseistą – rozmawia Zbigniew Machej (PL), eseista, poeta, tłumacz literatury czeskiej i słowackiej
14.00 Pasmo II – Silva rerum
Rozmowa poetycka II – „Niezabliźniony świat” – z Ryszardem Krynickim (PL) – tłumaczem i poetą – rozmawia Tadeusz Nyczek (PL)
Niedziela, 4.05.2025
9.30 Rozmowy poranne
„Pamięć Małych Karpat” – z Jánem Púčkiem (SK) i Andrzejem S. Jagodzińskim (PL) rozmawia Anna Maślanka (PL)
12.00 Pasmo I – Rozmowy w samo południe
„O napadach historii” – z Jaroslavem Rudišem (CZ) i Małgorzatą Gralińską (PL) – tłumaczką z języka niemieckiego – rozmawia Anna Maślanka (PL)
14.00 Pasmo II – cykl „Zła pamięć”
Debata publicystyczna – „Dokąd zmierza Europa?”
Moderatorka: Marta Šimečková (SK) – tłumaczka i dziennikarka, uczestnicy: Martin Bútora (SK), Ivan Gabal (CZ), Adam Michnik (PL), László Szigeti (SK)
Pełny program znajduje się na stronie internetowej organizatorów.