Aktualności

„Z doświadczenia wiem, że odpowiednie słowo lub wyrażenie zjawią się same, czasem za sprawą przypadku. Usłyszę je w tramwaju, w autobusie, w radio, podczas oglądania filmu…”. Gościem październikowej odsłony naszego cyklu cyklu Tłumacze o sobie jest Jan Maria Kłoczowski, tłumacz literatury francuskojęzycznej, który w 2023 roku znalazł się w gronie nominowanych do Nagrody Literackiej Gdynia (2023) i jest również laureatem m.in. Nagrody Ossolineum za Przekład Poetycki (2024). Jan Maria Kłoczowski to polski głos takich autorów jak Emil Cioran, Patrick Deville, Jean Fabre czy Albert Camus.

„Zapisuję pierwszą myśl i lecę dalej. Z doświadczenia wiem, że mózg i tak procesuje to potem w tle i przy drugim podejściu jest już znacznie łatwiej coś wymyślić. A nierzadko w międzyczasie usłyszy się lub przeczyta coś inspirującego, co pomoże się zgrabnie wykaraskać.”
Nadszedł wrzesień, a wraz z nim pora na kolejną odsłonę naszego cyklu Tłumacze o sobie. Tym razem do rozmowy o pracy i doświadczeniach translatorskich zaprosiliśmy Magdalenę Kowalczuk, dzięki której możemy czytać polskie przekłady książek takich anglojęzycznych autorów jak Alexene Farol Follmuth znanej szerzej jako Olivie Blake, Kalyn Josephson czy Chelsea Abdullah. W poniższym wywiadzie przeczytamy m. in. o tym, co może dodać skrzydeł na starcie, a także o tym, co flamingi mają wspólnego ze… zgliszczami, albo też o niekonwencjonalnych sposobach szlifowania warsztatu oraz sile, jaką daje wsparcie przyjaciół i bliskich.

„Przed pisaniem i wokół pisania jest zżywanie się z tekstem i człowiekiem, który ten tekst stworzył, czyli czytanie, wyszukiwanie informacji i wystawianie się na informację, rozmowy, wyprawy po obraz, dźwięk, zapach, emocję; czekanie, aż niepojęte z oryginału jakoś się we mnie umości”. Do lipcowej rozmowy w ramach naszego cyklu Tłumacze o sobie zaprosiliśmy Agnieszkę Rembiałkowską, tłumaczącą prozę i poezję głównie z języka litewskiego, ale też z łotewskiego, laureatkę licznych nagród translatorskich, w tym Nagrody im. Algisa Kalėdy, przyznawanej przez Instytut Litewskiej Literatury i Folkloru (2022) oraz Nagrody Ossolineum za Przekład Poetycki (2026).

„Tłumaczenie na język ojczysty i funkcjonowanie na co dzień w kraju języka obcego sprawia, że szukanie tego jednego, najbardziej precyzyjnego słowa uruchamia wiele ciekawych procesów myślowych – np. przypomina mi się, że danego słowa użył ostatnio mój znajomy albo koleżanka w pracy. W jakim kontekście? Zastanawiam się wówczas, jak streściłabym daną myśl znajomym w Polsce. Jedno skojarzenie pociąga następne, aż uda się odnaleźć słowo o tym samym znaczeniu i zabarwieniu emocjonalnym”.
Do rozmowy w lipcowej odsłonie naszego cyklu Tłumacze o sobie zaprosiliśmy Zofię Sucharską, która przekładając teksty literackie z języka niemieckiego na polski, jest polskim głosem takich pisarek jak Esther Kinsky, Fatma Aydemir czy Ariane Koch.

„Mam wrażenie, że w karierze tłumacza początków (albo zwrotów) jest wiele: niekiedy jest to nowy gatunek, niekiedy twórczość nowej autorki, a niekiedy nawet nowy język”. W czerwcowym odcinku naszego cyklu Tłumacze o sobie gościmy Agnieszkę Matkowską – tłumaczkę literatury anglojęzycznej i rosyjskojęzycznej, literaturoznawczynię i lingwistkę, komparatystkę, badaczkę kultur mongolskich.

„Energia do pracy bierze się z pasji”. Do rozmowy w majowej odsłonie naszego cyklu Tłumacze o sobie zaprosiliśmy Bogusławę Sochańską, tłumaczkę literatury duńskiej, autorkę licznych przekładów poezji i prozy, w tym Hansa Christiana Andersena, Janiny Katz, Viggo Bjerringa, Inger Christensen i in., laureatkę tegorocznej Nagrody Europejski Poeta Wolności (wraz z autorką Aminą Elmi) i nominowaną do Nagrody Ossolineum za Przekład Poetycki 2026. W dzisiejszym wywiadzie opowiada o pierwszych próbach translatorskich, zaletach pracy na kanapie, w kawiarni i na łonie natury, a także o nieocenionym redaktorskim wsparciu i inspiracjach literackich.

W kwietniowej odsłonie naszego cyklu „Tłumacze o sobie” gościmy Sarę Manasterską – asyriolożkę, językoznawczynię, tłumaczka z angielskiego i japońskiego, polski głos Rin Usami, Matta Dinnimana, Uketsu i wielu innych. Autorka ponad stu przekładów opowiada o relaksującym działaniu pracy translatorskiej, tłumaczeniu mang, wykopaliskach w Kurdystanie, bezcennej wartości snu oraz redakcyjnego wsparcia.

Gościem marcowej odsłony cyklu „Tłumacze o sobie” jest Bartosz Wójcik – nauczyciel akademicki, aktywista literacki oraz tłumacz anglojęzycznej poezji, esejów i prozy, specjalizujący się w kulturze anglojęzycznych Karaibów i Czarnego Atlantyku. Jako autor przekładu wierszy Rogera Robinsona (Trynidad / UK) znalazł się wśród nominowanych do Nagrody Europejski Poeta Wolności 2026. W dzisiejszej rozmowie opowiada o nieustannych początkach i uczeniu się od innych, o inspirującej mocy karaibskiej muzyki, a także o dobrej energii, jaką daje wsparcie najbliższych, psia przyjaźń oraz łączenie pracy translatorskiej z dydaktyką i zaangażowaniem w organizowanie wydarzeń literackich.

Nadszedł kolejny miesiąc, a zatem pora na nowy odcinek naszego cyklu Tłumacze o sobie. Zapraszamy do lektury wywiadu z Pauliną Braiter, anglistką i tłumaczką literatury anglojęzycznej, autorką ponad dwustu przekładów fantastyki, literatury dziecięcej i młodzieżowej, a także klasyki, w tym dzieł Neila Gaimana, Isaaca Asimova, Stephena Kinga, J.R.R. Tolkiena, Lewisa Carrolla, Roberta Louisa Stevensona i Mary Shelley, laureatką nagrody European Science Fiction Society.

Tegoroczną edycję cyklu Tłumacze o sobie otwiera wywiad z tłumaczką literatury francuskiej, Katarzyną Marczewską – w jej dorobku znajdują się utwory takich autorów i autorek jak Jacques Le Goff, Philippe Ariès, Marc Bloch, Michel Leiris, Tahar Ben Jelloun, Gaël Faye, Éric Vuillard, Jacqueline Harpman czy Négar Djavadi. W dzisiejszej rozmowie opowiada między innymi o początkach pracy translatorskiej, zaletach pobytów rezydencyjnych, istocie wsłuchiwania się w rytm i melodię tłumaczonych tekstów, a także o inspirującej sile czerpanej z bliskiego kontaktu z naturą.